niedziela, 22 listopada 2026
Portal informacyjno-publicystyczny
Historia

„Zachowałam się jak trzeba”. 73. rocznica rozstrzelania Danuty Siedzikówny „Inki”

Danuta Siedzikówna "Inka"/ fot. arch. IPN
Danuta Siedzikówna "Inka"/ fot. arch. IPN

28 sierpnia 1946 roku w gdańskim więzieniu komuniści rozstrzelali 17-letnią Danutę Siedzikównę, ps. „Inka”, sanitariuszkę 5 Wileńskiej Brygady AK. Jej ostatnimi słowami był okrzyk: „Niech żyje Polska!”. Śledczy z Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Gdańsku chcieli od Siedzikówny uzyskać informacje na temat działalności oddziału mjr. „Łupaszki” i osób, które im pomagały. Aby zmusić ją do zeznań, zastraszano ją, poniżano i torturowano. „Inka” nikogo nie wydała. W grypsie z celi śmierci napisała: „Jest mi smutno, że muszę umierać. Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się jak trzeba”.

Jedenastego dnia po aresztowaniu Andrzej Stawicki, oficer śledczy WUBP w Gdańsku, sporządził akt oskarżenia. 31 lipca wnioskował o skazanie „Inki” na karę śmierci. Sprawę miał rozstrzygnąć Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku. Siedzikównie zarzucono atak z użyciem broni palnej na milicjanta Longina Ratajczaka podczas potyczki koło wsi Podjazdy i zachęcanie do zabicia funkcjonariuszy UB w czasie akcji w Tulicach, a także posiadanie broni bez zezwolenia.

Na pierwszej i jedynej rozprawie sędzia odczytał akt oskarżenia przygotowany w WUBP. „Inka” nie miała możliwości wcześniejszego zapoznania się z tym dokumentem. Nie przyznała się do zarzucanych jej czynów – strzelania do milicjanta i podżegania do zabicia funkcjonariuszy UB. Następnym elementem rozprawy było odczytanie zeznań nieobecnych świadków oskarżenia oraz wysłuchanie tych, którzy przybyli. Niemal wszyscy złożyli obciążające ją zeznania. Po złożeniu i odczytaniu zeznań przez świadków oskarżenia prokurator wystąpił z wnioskiem o uznanie zarzuconych czynów za udowodnione i wydanie wyroku śmierci. Wszystkie opisane czynności procesowe trwały zaledwie dwie godziny. O godz. 18.00 sąd udał się na naradę. Pół godziny później ogłosił wyrok – zgodny z wnioskiem oskarżenia.

Prośbę o ułaskawienie napisał za „Inkę” jej obrońca. Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski i tym samym skazał Danutę Siedzikównę na śmierć. Oskarżający w procesie i żądający kary śmierci prokurator Wacław Krzyżanowski uniknął kary i został uniewinniony zarówno w I jak i II instancji (2001).

Razem z „Inką” został rozstrzelany został Feliks Selmanowicz, ps. „Zagończyk”, żołnierz 3, 4 i 5 Wileńskiej Brygady AK. W liście z celi śmierci napisał do syna: „Kreślę tych ostatnich parę słów i żegnam, aż do zobaczenia się na tamtym świecie, bo za chwilę odchodzę do Boga. Jestem skazany na śmierć i wyrok za chwilę będzie wykonany. Bądź dobrym Polakiem. Kochaj Polskę. Bądź posłuszny starszym. Słuchaj swych opiekunów i bądź posłuszny matce. Tyle, co mogę w tych paru słowach skreślić do Ciebie. Odchodzę w zaświaty. To, co pozostawiam na tym świecie najdroższego, to Polskę i Ciebie, Najdroższy”.

Szczątki „Inki” i „Zagończyka” odnalazł zespół prof. Krzysztofa Szwagrzyka z Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN. Kości leżały pod chodnikiem Cmentarza Garnizonowego w Gdańsku. Ich uroczysty pogrzeb odbył się 28 sierpnia 2016 roku.

Źródło informacji: ipn.gov.pl

Zobacz też:

https://wprawo.pl/2019/08/22/k-zabierek-jak-sowieci-mordowali-polakow-w-obozie-koncentracyjnym-w-oswiecimiu/

2 komentarze

Dodaj komentarz


Piszemy niezależnie. Dzięki Tobie możemy robić to dalej.Ten portal utrzymują Czytelnicy. Dołącz do nich.Piszemy bez reklam zewnętrznych. Pomóż nam tak zostać.Każde wsparcie to kolejny felieton, którego nikt inny nie napisze. Wesprzyj portal

Kategorie