Komisja Europejska poinformowała, że monitoruje sposób, w jaki Polska wdraża unijne przepisy dotyczące zwalczania rasizmu i ksenofobii. Stanowisko Brukseli zostało przedstawione w odpowiedzi na pytanie ukraińskojęzycznej redakcji Radia Swoboda, która zwróciła się do KE w związku z informacjami o wzroście liczby zgłoszeń dotyczących przypadków agresji wobec obywateli Ukrainy w Polsce.
Według danych Komendy Głównej Policji przywołanych przez Radio Swoboda, w pierwszej połowie 2026 roku obywatele Ukrainy złożyli o około 30 proc. więcej zawiadomień na policję niż w analogicznym okresie 2025 roku. Redakcja poprosiła Komisję Europejską o komentarz w tej sprawie.
Rzecznik KE podkreślił, że Komisja potępia wszelkie formy przestępstw z nienawiści oraz nawoływania do nienawiści. Zaznaczył również, że Unia Europejska zamierza nadal wspierać obywateli Ukrainy w związku z rosyjską agresją, a zasady równego traktowania, niedyskryminacji i solidarności należą do podstawowych wartości UE
Przedstawiciel Komisji przypomniał jednocześnie, że państwa członkowskie przyjmujące obywateli Ukrainy mogą korzystać ze specjalnych mechanizmów finansowego wsparcia. Następnie odniósł się do unijnych regulacji dotyczących zwalczania rasizmu i ksenofobii.
Jak przekazał rzecznik, Komisja monitoruje wdrażanie unijnej decyzji ramowej we wszystkich państwach członkowskich, w tym w Polsce. Oznacza to, że monitoring nie jest działaniem skierowanym wyłącznie przeciwko Polsce, lecz elementem szerszego mechanizmu oceny stosowania unijnych przepisów.
Bruksela przypomniała, że państwa UE są zobowiązane do penalizowania określonych form nawoływania do przemocy lub nienawiści, w tym ze względu na narodowość czy pochodzenie etniczne. W przypadku przestępstw motywowanych rasizmem lub ksenofobią taki motyw powinien być również uwzględniany jako okoliczność obciążająca.
Komisja zwróciła także uwagę na zmiany w przepisach dotyczących praw ofiar przestępstw. Zaktualizowane regulacje mają wzmacniać prawa, ochronę i dostęp do wsparcia dla osób pokrzywdzonych, również w sprawach dotyczących przestępstw z nienawiści. Państwa członkowskie powinny odpowiednio dostosować swoje przepisy krajowe i zapewnić ich skuteczne stosowanie.
Warto jednak zwrócić uwagę, że sam wzrost liczby zgłoszeń nie musi automatycznie oznaczać proporcjonalnego zwiększenia skali przestępczości czy agresji. Na ten aspekt wskazał ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar.
Dyplomata podkreślił, że w Polsce zmieniły się przepisy dotyczące odpowiedzialności za przestępstwa motywowane nienawiścią na tle narodowościowym. Zaznaczył również, że w strukturach polskiej prokuratury powstały jednostki zajmujące się tego rodzaju sprawami.
Bodnar zwrócił ponadto uwagę na działania skierowane bezpośrednio do obywateli Ukrainy. Na początku roku przygotowano specjalny poradnik dotyczący postępowania w przypadku agresji oraz innych sytuacji nadzwyczajnych. Zdaniem ambasadora zwiększenie świadomości prawnej i łatwiejsze zgłaszanie incydentów może mieć wpływ na liczbę rejestrowanych przypadków.
Stanowisko Komisji Europejskiej należy więc odczytywać przede wszystkim jako przypomnienie o obowiązujących w całej Unii zasadach dotyczących przeciwdziałania rasizmowi, ksenofobii i przestępstwom z nienawiści. Sama KE zaznaczyła, że monitoruje wdrażanie odpowiednich regulacji we wszystkich państwach członkowskich, a nie wyłącznie w Polsce.
Komentarz: Rozsądni ludzie od początku ostrzegali, że to wszystko tak się skończy…