Ukraiński ekonomista Roman Szeremeta opublikował w mediach społecznościowych wpis, w którym przedstawił manewry Wojska Polskiego z września 1938 roku jako wspólne ćwiczenia z Wehrmachtem. Taka interpretacja spotkała się z krytyką internautów i historyków, którzy zwrócili uwagę, że niemieccy oficerowie uczestniczyli w wydarzeniu wyłącznie w charakterze zagranicznych obserwatorów. Kontrowersje wywołało również zestawienie zajęcia Zaolzia z niemiecką aneksją Sudetów, bez odniesienia do wcześniejszych wydarzeń na Śląsku Cieszyńskim.
W czwartek Roman Szeremeta opublikował w serwisie X archiwalne zdjęcie wykonane podczas manewrów Wojska Polskiego pod Rzeszowem we wrześniu 1938 roku. We wpisie zasugerował, że były to wspólne ćwiczenia polskiej armii i Wehrmachtu oraz powiązał je z późniejszym zajęciem przez Polskę Zaolzia i niemiecką aneksją Sudetów.
Publikacja wywołała falę komentarzy. Internauci przypomnieli, że manewry były ćwiczeniami wyłącznie Wojska Polskiego, natomiast zagraniczni oficerowie obserwowali ich przebieg jako oficjalni goście. Wśród obserwatorów znaleźli się przedstawiciele Niemiec, Związku Sowieckiego, Japonii i Włoch.
Widoczny na fotografii Bogislav von Studnitz pełnił funkcję niemieckiego attaché wojskowego w Warszawie. Jego obecność podczas ćwiczeń nie oznaczała udziału Wehrmachtu w manewrach, podobnie jak obecność przedstawicieli innych państw nie czyniła wydarzenia wspólnymi ćwiczeniami z armiami ZSRR, Japonii czy Włoch.
Dyskusję wywołało również porównanie zajęcia Zaolzia do niemieckiej agresji na Czechosłowację. Krytycy wpisu wskazywali, że pominięto wcześniejszy konflikt polsko-czechosłowacki o Śląsk Cieszyński.
W styczniu 1919 roku wojska czechosłowackie wkroczyły na teren administrowany przez Polskę. Do ofensywy doszło w czasie, gdy znaczna część polskich sił walczyła na wschodzie, a na Śląsku Cieszyńskim trwały przygotowania do wyborów do Sejmu Ustawodawczego. Walki zakończyły się zajęciem przez Czechosłowację znacznej części spornego obszaru.
8 September 1938. Military maneuvers of the Wehrmacht and the Polish Army near Rzeszów. Within a month both states would annex parts of Czechoslovakia – the Nazis would seize the Sudetenland, and the Poles the Cieszyn region.
In the photo, Colonel B. Cherny greets General B.… pic.twitter.com/4VB0NfvfFB
— Roman Sheremeta 🇺🇸🇺🇦 (@rshereme) July 23, 2026
Po zakończeniu działań zbrojnych mocarstwa zachodnie zapowiedziały rozstrzygnięcie sporu w drodze plebiscytu, jednak ostatecznie do głosowania nie doszło. Polska zaakceptowała takie rozwiązanie pod warunkiem zachowania przez Czechosłowację neutralności w wojnie polsko-bolszewickiej oraz umożliwienia transportu uzbrojenia przez swoje terytorium. Według historycznych opracowań władze w Pradze nadal blokowały przewóz materiałów wojskowych przeznaczonych dla Polski.
Roman Szeremeta jest ukraińskim ekonomistą pracującym w Stanach Zjednoczonych. Kieruje Wydziałem Ekonomii w Weatherhead School of Management na Case Western Reserve University, gdzie pełni funkcję profesora nadzwyczajnego.
W przeszłości był także rektorem założycielem American University Kyiv oraz uczestniczył w pracach Narodowej Rady Odbudowy Ukrainy po Skutkach Wojny – organu doradczego powołanego przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego w 2022 roku. Zadaniem rady było przygotowanie planów odbudowy kraju, propozycji reform oraz długofalowych strategii rozwoju Ukrainy.
Komentarz: To przemyślana strategia Ukraińców. Chcą nas postawić w jednym szeregu z III Rzeszą, podczas gdy w rzeczywistości to oni sami w nim byli.