Najnowszy raport Centrum Edukacji Obywatelskiej i Fundacji International Rescue Committee Polska pokazuje, że uczniowie z zagranicy są już obecni w 68 proc. polskich szkół. W roku szkolnym 2025/2026 w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych uczyło się blisko 246 tys. uczniów-cudzoziemców, z czego około 210 tys. stanowili Ukraińcy. Oznacza to, że odpowiadali oni za 86 proc. wszystkich uczniów z zagranicy.
Raport „Uczniowie-cudzoziemcy w polskich szkołach w roku szkolnym 2025/2026” jest ósmą edycją opracowania dotyczącego obecności dzieci i młodzieży z innych państw w polskim systemie edukacji. Analizę przygotowano na podstawie danych z Systemu Informacji Oświatowej z kwietnia 2026 roku, uzupełnionych informacjami z rejestru PESEL UKR oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Łącznie we wszystkich placówkach edukacyjnych w Polsce uczy się około 332 tys. cudzoziemców. Dzieci i młodzież w wieku szkolnym stanowią 74 proc. tej grupy. W szkołach podstawowych i ponadpodstawowych uczy się blisko 246 tys. uczniów-cudzoziemców, którzy stanowią około 5 proc. całej populacji uczniowskiej.
W szkołach podstawowych liczba uczniów z zagranicy pozostaje zbliżona do poziomu z poprzedniego roku. Wyraźny wzrost odnotowano natomiast w szkołach ponadpodstawowych. W roku szkolnym 2025/2026 uczyło się tam 77,4 tys. uczniów-cudzoziemców, czyli około 9 tys. więcej niż w kwietniu 2025 roku.
Największą grupę stanowią uczniowie z Ukrainy — około 210 tys. osób. Spośród nich 155,3 tys. ma status PESEL UKR i przybyło do Polski po 24 lutego 2022 roku, czyli po rozpoczęciu pełnoskalowej wojny Rosji przeciwko Ukrainie. Kolejne około 55 tys. to osoby, które przyjechały do Polski jeszcze przed wybuchem wojny.
Autorzy raportu zaznaczają, że w tej drugiej grupie mogą znajdować się również osoby, które przybyły do Polski po 24 lutego 2022 roku, lecz zalegalizowały pobyt na innej podstawie, np. uzyskały kartę stałego pobytu.
Łącznie uczniowie z Ukrainy stanowią 4,3 proc. wszystkich uczniów w polskich szkołach. Sami uczniowie ze statusem uchodźczym odpowiadają za 3,1 proc. całej populacji uczniowskiej.
Poza Ukrainą najliczniej reprezentowane są Białoruś i Rosja. W polskich szkołach uczy się około 18,8 tys. uczniów z Białorusi oraz 2,6 tys. z Rosji. Łącznie uczniowie z Ukrainy, Białorusi i Rosji stanowią 94 proc. wszystkich uczniów-cudzoziemców.
Pozostałe około 35,5 tys. osób pochodzi z innych państw. Polskie szkoły przyjmują dzieci i młodzież z 40 krajów europejskich oraz 108 państw spoza Europy. Wśród krajów pozaeuropejskich najwięcej uczniów pochodzi z Wietnamu, Indii i Gruzji — odpowiednio 1571, 1146 i 866 osób.
Obecność uczniów-cudzoziemców staje się zjawiskiem powszechnym. Uczęszczają oni już do 68 proc. polskich szkół, czyli około 14,3 tys. placówek. To o 262 szkoły więcej niż rok wcześniej.
Jeszcze szerszy jest wpływ tego zjawiska na ogół uczniów. Ponad 4,1 mln polskich dzieci i młodzieży, czyli około 87 proc. wszystkich uczniów, uczęszcza do szkół, w których uczą się również cudzoziemcy. Uczniowie z Ukrainy są obecni w 66 proc. szkół, natomiast uczniowie z innych państw — w 28 proc. placówek.
Uczniowie z Ukrainy uczęszczają łącznie do ponad 92 tys. klas. Ich obecność jest jednak stosunkowo rozproszona. W 63 proc. szkół, w których uczą się cudzoziemcy, liczba uczniów z zagranicy nie przekracza 10 osób. Z kolei w połowie klas, do których uczęszczają uczniowie z Ukrainy, znajduje się tylko jedna osoba z tego kraju.
Autorzy raportu zwracają uwagę, że różnorodność stała się elementem codziennego funkcjonowania zdecydowanej większości polskich uczniów.
W roku szkolnym 2025/2026 około 14 tys. uczniów-cudzoziemców, którzy trafili do polskich szkół w klasach pierwszych lub wyższych, po raz pierwszy zetknęło się z polskim systemem edukacji. Stanowili oni niemal 6 proc. całej grupy uczniów z zagranicy.
Nowi uczniowie-cudzoziemcy trafiają przede wszystkim do klas pierwszych szkół podstawowych i ponadpodstawowych. W szkołach podstawowych część z nich rozpoczyna jednak naukę również w starszych klasach.
Jednocześnie wraz z przechodzeniem do kolejnych klas szkół ponadpodstawowych liczba uczniów-cudzoziemców stopniowo maleje. W pierwszym semestrze roku szkolnego 2025/2026 naukę w polskich szkołach przerwało 17,4 tys. uczniów-cudzoziemców, czyli prawie 7 proc. całej grupy. Odsetek ten był jeszcze wyższy w szkołach ponadpodstawowych.
Autorzy raportu podkreślają, że przerwanie nauki w polskiej szkole nie musi oznaczać całkowitego wypadnięcia z systemu edukacji. Jednocześnie wskazują na potrzebę lepszego monitorowania dalszych losów tych osób — zarówno z punktu widzenia ich przyszłości w Polsce, jak i ewentualnego powrotu na Ukrainę po zakończeniu wojny.
Problemy są widoczne również w wynikach nauczania. W roku szkolnym 2024/2025 około 4,7 proc. uczniów-cudzoziemców w szkołach podstawowych nie otrzymało promocji do kolejnej klasy. Wśród polskich uczniów odsetek ten wynosił 1,1 proc.
Najwyższy wskaźnik odnotowano wśród uczniów-uchodźców z Ukrainy — 5,3 proc. Autorzy raportu wskazują ponadto, że szczególnie wymagający okazuje się pierwszy rok nauki w szkole ponadpodstawowej.
Komentarz: Nasza pozycja demograficzna we własnym państwie ulega dalszemu osłabieniu… Aż strach pomyśleć, co będzie za 5–10 lat…