Włochy zdecydowały o wstrzymaniu automatycznego przedłużenia porozumienia o współpracy obronnej z Izrael, wskazując jako tło decyzji pogarszającą się sytuację bezpieczeństwa na Bliskim Wschodzie. Rzym w ten sposób wyraźnie dystansuje się od działań izraelskich prowadzonych w Liban oraz od napięć związanych z szerszą eskalacją obejmującą także relacje z Iran. Jednym z natychmiastowych następstw ma być wygaszenie wspólnych ćwiczeń wojskowych.
Decyzję ogłoszono we wtorek w Weronie podczas targów Vinitaly. Premier Giorgia Meloni poinformowała publicznie, że rząd zdecydował o nieprzedłużaniu w trybie automatycznym umowy wojskowej z Izraelem, uzasadniając to bieżącą sytuacją międzynarodową. Podkreśliła, że dotychczasowe mechanizmy współpracy przestają obowiązywać w dotychczasowej formie.
Chodzi o porozumienie funkcjonujące od 2016 roku, które regulowało współpracę technologiczną oraz wymianę sprzętu wojskowego między siłami zbrojnymi obu państw. Dokument wszedł w życie 13 kwietnia 2016 roku i był odnawiany cyklicznie co pięć lat w sposób automatyczny.
Konsekwencją decyzji ma być m.in. zakończenie wspólnych szkoleń wojskowych. Minister obrony Guido Crosetto przekazał informację o tej zmianie swojemu izraelskiemu odpowiednikowi, Israel Katz, w oficjalnym piśmie.
Strona izraelska zareagowała chłodno, umniejszając znaczenie włoskiego kroku. W oświadczeniu Ministerstwo Spraw Zagranicznych Izraela stwierdziło, że między państwami nie istnieje klasyczna umowa o współpracy w zakresie bezpieczeństwa, a jedynie wieloletni protokół o charakterze ramowym, który – ich zdaniem – nie zawierał wiążących, operacyjnych postanowień. Dodano również, że decyzja Włoch nie będzie miała wpływu na bezpieczeństwo Izraela.
Ruch Rzymu wpisuje się w narastające napięcia polityczne wokół sytuacji na Bliskim Wschodzie. W ostatnich tygodniach rząd Meloni coraz wyraźniej krytykował izraelskie operacje w Libanie. Dodatkowo premier w wystąpieniu parlamentarnym podkreślała rozbieżności między stanowiskiem Włoch a podejściem Stanów Zjednoczonych w sprawie konfliktu z Iranem.
Wcześniej, po incydencie ostrzelania włoskiego pojazdu misji pokojowej UNIFIL w południowym Libanie przez siły izraelskie, wicepremier i minister spraw zagranicznych Antonio Tajani wezwał ambasadora Izraela i złożył oficjalny protest dyplomatyczny. Obecne zawieszenie automatycznego przedłużenia umowy uznawane jest za najbardziej znaczący dotąd sygnał zmiany kursu polityki zagranicznej Włoch wobec Izraela.
Wcześniejsze wypowiedzi Meloni na forum ONZ dodatkowo podkreślały tę zmianę tonu — wskazywała ona, że Włochy mogą poprzeć wybrane sankcje Unii Europejskiej wobec Izraela w związku z wojną w Strefie Gazy, argumentując, że działania militarne przekraczają granice prawa humanitarnego i prowadzą do masowych ofiar wśród ludności cywilnej.