Czy Karol Nawrocki naprawi błąd Andrzeja Dudy? Zapowiedział odebranie Orderu Orła Białego Wołodymyrowi Zełenskiemu.
Prezydent Karol Nawrocki zapowiedział w piątek, że wystąpi z inicjatywą odebrania Orderu Orła Białego prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu. To reakcja na decyzję ukraińskiego przywódcy o nadaniu jednej z jednostek Sił Operacji Specjalnych honorowej nazwy „imienia Bohaterów UPA”.
Decyzja Wołodymyra Zełenskiego dotyczy Samodzielnego Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Operacji Specjalnych Sił Zbrojnych Ukrainy. Została ona ogłoszona z okazji 10. rocznicy utworzenia tej formacji i wywołała krytyczne reakcje w Polsce.
Ukraińska Powstańcza Armia odpowiada za zbrodnie dokonane na ludności polskiej na Wołyniu oraz w Małopolsce Wschodniej. Według szacunków historyków ofiarą działań OUN-UPA padło ponad 500 tysięcy Polaków.
Wcześniej na decyzję Kijowa zareagowało polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Rzecznik resortu Maciej Wewiór przekazał, że MSZ ocenia nadanie ukraińskiej jednostce nazwy „Bohaterów UPA” jednoznacznie negatywnie. Podkreślił, że decyzja ta godzi w pamięć ofiar tej organizacji oraz utrudnia prowadzenie dialogu między Polakami i Ukraińcami.
Do sprawy odniósł się również Karol Nawrocki podczas pobytu w Szwajcarii. Prezydent stwierdził, że przyjął decyzję Wołodymyra Zełenskiego „z wielkim smutkiem”, ponieważ – jak ocenił – nie służy ona budowaniu dobrych relacji między narodami. Dodał również, że działania ukraińskiego przywódcy dostarczyły argumentów rosyjskiej propagandzie.
Nawrocki poinformował, że 8 czerwca odbędzie się posiedzenie Kapituły Orderu Orła Białego. Zapowiedział, że jednym z punktów obrad ma być kwestia odebrania najwyższego polskiego odznaczenia państwowego prezydentowi Ukrainy. Podkreślił przy tym, że jest oburzony decyzją władz w Kijowie.
Prezydent skierował także ostre słowa pod adresem ukraińskich władz. Jego zdaniem gloryfikowanie UPA świadczy o tym, że Ukraina nie jest jeszcze gotowa do pełnego uczestnictwa we wspólnocie europejskiej. Zaznaczył, że w Europie nie powinno być miejsca na upamiętnianie organizacji odpowiedzialnych za zbrodnie na ludności cywilnej.
Decyzja Wołodymyra Zełenskiego została ogłoszona w oficjalnym dekrecie. W uzasadnieniu wskazano, że jej celem jest przywracanie historycznych tradycji ukraińskiego wojska oraz uhonorowanie żołnierzy za wzorowe wykonywanie zadań związanych z obroną niepodległości i integralności terytorialnej państwa.
Order Orła Białego został przyznany Wołodymyrowi Zełenskiemu przez prezydenta Andrzeja Dudę. Uroczystość wręczenia najwyższego polskiego odznaczenia państwowego odbyła się w kwietniu 2023 roku podczas wizyty ukraińskiego przywódcy w Polsce.
Komentarz: Świadomi obserwatorzy życia publicznego od początku zwracali uwagę, że sprowadzanie najwyższych odznaczeń państwowych do roli politycznych czy towarzyskich gestów może szkodzić Polsce na wielu płaszczyznach. Po pierwsze, prowadzi do budowania relacji opartych na doraźnych interesach i politycznych iluzjach. Po drugie, w tym konkretnym przypadku oznacza wyróżnienie osoby reprezentującej państwo, które wciąż gloryfikuje formacje odpowiedzialne za zbrodnie na Polakach. Jeśli najwyższe polskie odznaczenia mają zachować swoją rangę i znaczenie, powinny być przyznawane z najwyższą rozwagą. Mój apel: Panie Prezydencie, proszę śmiało odebrać mu ten order!