Publicznie przedstawiają się jako obrońcy tolerancji i przeciwnicy rasizmu, jednak działalność Ośrodka Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych od lat budzi poważne kontrowersje. Portal zero.pl opisał mechanizm funkcjonowania organizacji, wskazując na liczne zbiórki internetowe, wątpliwości dotyczące finansów fundacji oraz problemy prawne jej założycieli.
OMZRiK regularnie publikuje w mediach społecznościowych apele o wsparcie finansowe, przekonując sympatyków, że organizacji stale brakuje pieniędzy na działalność. Schemat działania ma być powtarzalny: aktywiści monitorują internet i nagłaśniają wypowiedzi uznawane przez nich za rasistowskie lub dyskryminujące — najczęściej dotyczące polityków prawicy — po czym zapowiadają kroki prawne i rozpoczynają kolejne zbiórki.
Według dostępnych danych organizacja prowadzi dziesiątki internetowych zbiórek, których łączny cel liczony jest w milionach złotych. Do tej pory udało się zgromadzić znaczną część deklarowanych kwot. Kontrowersje budzi jednak przejrzystość wydatkowania środków oraz powielanie podobnych akcji finansowych.
Portal zero.pl zwraca uwagę m.in. na sprawę procesu z Przemysławem Czarnkiem. Na postępowanie sądowe organizacja miała zebrać ponad 20 tys. zł, a następnie po kilku latach uruchomić kolejną, niemal identyczną zbiórkę dotyczącą tego samego celu. Pytania pojawiły się również wokół akcji zbierania pieniędzy na samochody terenowe dla Ukrainy. Po zgromadzeniu blisko 110 tys. zł zbiórka została zablokowana przez operatora serwisu, a organizacja nie przedstawiła publicznego rozliczenia wydatkowania środków.
Jednocześnie fundacja regularnie podkreśla w mediach społecznościowych trudną sytuację finansową i apeluje o kolejne wpłaty. Tymczasem sprawozdania finansowe wskazują, że w poszczególnych latach organizacja dysponowała setkami tysięcy złotych pochodzących z darowizn, a część okresów kończyła znacznymi nadwyżkami finansowymi.
Szczególne kontrowersje dotyczą działalności założycieli OMZRiK — Konrada Dulkowskiego i Rafała Gawła. Gaweł został prawomocnie skazany za oszustwa oraz przywłaszczenie pieniędzy i od kilku lat przebywa w Norwegii. Według medialnych ustaleń miał otrzymywać środki z fundacji na koszty utrzymania, mimo wcześniejszych zapewnień, że pracuje społecznie.
Dziennikarskie ustalenia wskazują również, że fundacyjna karta płatnicza była wykorzystywana do prywatnych zakupów w Norwegii. Jednocześnie obaj działacze mieli w prywatnych sprawach sądowych powoływać się na trudną sytuację materialną i wnosić o zwolnienia z kosztów postępowań.
Problemy prawne związane z działalnością fundacji nie ograniczają się jednak do wcześniejszych wyroków. Prokuratura prowadzi kolejne śledztwo dotyczące Rafała Gawła i Konrada Dulkowskiego. Zarzuty obejmują m.in. podrabianie dokumentów, oszustwa, usiłowanie oszustwa oraz działania na szkodę wierzycieli.
Wśród podmiotów wskazywanych jako poszkodowane mają znajdować się zarówno instytucje publiczne, jak i podmioty prywatne, w tym samorządy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz spółdzielnie mieszkaniowe.
Komentarz: Ci, którzy najgłośniej zarzucają innym brak uczciwości, sami mają z nią największy problem…