Do sądów administracyjnych trafiło ponad 300 uchwał izb lekarskich dotyczących dopuszczenia do wykonywania zawodu w trybie uproszczonym. W zdecydowanej większości spraw orzeczenia zapadają na korzyść lekarzy z Ukrainy. Sednem sporu jest m.in. kwestia znajomości języka polskiego, której wymogu nie przewidują obowiązujące przepisy regulujące ten szczególny tryb.
Ukraińscy lekarze i lekarze dentyści coraz częściej skutecznie podważają decyzje samorządu lekarskiego, który odmawiał im przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu. Jako główne przyczyny odmów wskazywano przede wszystkim niewystarczającą znajomość języka polskiego, a także wątpliwości dotyczące dokumentacji.
Uproszczone procedury wprowadzono w czasie pandemii COVID-19, a następnie rozszerzono po wybuchu wojny w Ukrainie. Umożliwiają one uzyskanie warunkowego prawa wykonywania zawodu bez konieczności nostryfikacji dyplomu, zdawania egzaminu LEK czy odbywania stażu podyplomowego. Kluczową rolę odgrywa tu decyzja ministra zdrowia, na podstawie której okręgowe rady lekarskie nadają uprawnienia.
Prawo to przyznawano na okres pięciu lat, przy czym lekarze byli zobowiązani do pracy pod nadzorem przez określony czas. W praktyce jednak wielu medyków napotykało odmowy ze strony izb lekarskich. Najczęściej uzasadniano je brakiem odpowiedniej znajomości języka lub zastrzeżeniami co do przedstawionych dokumentów.
Samorząd lekarski od początku podkreślał, że dopuszczanie do zawodu osób bez pełnej weryfikacji kwalifikacji i kompetencji językowych może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentów. W związku z tym organizowano rozmowy sprawdzające znajomość języka oraz wzywano do uzupełniania dokumentacji.
W przypadku negatywnej oceny wnioski były odrzucane albo pozostawiane bez rozpoznania. Lekarze składali odwołania do Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej, które w części przypadków umarzało postępowania, powołując się na likwidację szpitali covidowych, a w innych utrzymywało decyzje odmowne.
Sprawy trafiały następnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Analiza orzecznictwa z lat 2022–2025 pokazuje, że sąd konsekwentnie przyznaje rację skarżącym lekarzom. W uzasadnieniach podkreślano, że przepisy regulujące tryb uproszczony nie przewidują obowiązku weryfikowania znajomości języka polskiego, a ich treść nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych.
Sądy zakwestionowały także praktykę umarzania postępowań z powodu zniesienia szpitali covidowych, wskazując, że decyzje ministra zdrowia zachowują swoją ważność. Krytycznie oceniono również pozostawianie wniosków bez rozpoznania, podkreślając, że przepisy dotyczące braków formalnych nie mogą być wykorzystywane do uzupełniania okoliczności uznawanych przez organ za istotne.
Z danych Naczelnej Izby Lekarskiej wynika, że do sądów skierowano ponad 300 uchwał, najwięcej w latach 2023–2024. W większości przypadków Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał na niekorzyść samorządu lekarskiego. Sprawy te zostały następnie skierowane do rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Jednocześnie dane pokazują, że od lutego 2022 roku do sierpnia 2025 roku minister zdrowia wydał ponad 5 tysięcy decyzji umożliwiających wykonywanie zawodu w trybie uproszczonym. Mimo to około 600 lekarzy, pomimo uzyskania zgody, nie zostało wpisanych do rejestrów z powodu decyzji izb lekarskich.
Komentarz: Sądząc po charakterze doniesień medialnych, które ostatnio pojawiają się w Polsce, niedługo może dojść do sytuacji, w której polscy pacjenci będą musieli uczyć się języka ukraińskiego, aby porozumieć się z lekarzem prowadzącym…
Obóz płomiennych patriotów czcigodnego Kaczyńskiego przeprowadził na tubylczym narodzie eksperyment medyczny na masową skalę w postaci szczepionek na zarazę. Natomiast obóz zdrady i zaprzaństwa równie czcigodnego Tuska tnie beztrosko ilość zabiegów refundowanych przez NFZ. Oba te działania rzecz jasna szkody pacjentom nie robią. Zaś polscy lekarze mają się świetnie, rekordzista w 2025 roku zarobił ponad 2 mln.