A. i K. Żabierkowie: Ksiądz nacjonalista ratujący Żydów. Młot na „ulepszoną wersję historii”

2 973

Od dłuższego czasu można zaobserwować jak polskich nacjonalistów określa się mianem faszystów i antysemitów. Wielu daje wiarę „ulepszonej wersji historii”. Świadczy to o braku znajomości dziejów naszej Ojczyzny. Jak naprawdę wyglądała sprawa podejścia przedwojennych narodowców do Żydów najlepiej widać na przykładzie zapomnianego kapłana archidiecezji warszawskiej.

Mowa o księdzu prałacie Marcelim Godlewskim. Urodził się 16 stycznia 1865 roku w Turczynie. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1888 roku po skończeniu seminarium duchownego w Sejnach. W okresie zaboru rosyjskiego był pod obserwacją tajnych agentów, o czym informowały odnalezione w archiwach dokumenty1. W czasie zaborów włączył się w kształtowanie ducha chrześcijańskiego wśród polskich robotników, pełniąc wówczas obowiązki profesora Seminarium Warszawskiego2. Należał on do członków „Związku Misyjnego Kleru” w Archidiecezji Warszawskiej3.

W roku 1937 był organizatorem Chrześcijańskich Bezprocentowych Kas Pożyczkowych. W czasie swojej działalności aż do wybuchu wojny w około 150 oddziałach kapitał wyniósł 5 milionów złotych. Pomysł ten powstał już w roku 1930, kiedy to ksiądz Godlewski opracował statut i przepisy wykonawcze przesyłając je do zatwierdzenia Ministerstwu Spraw Wewnętrznych, jednak wówczas (…) spotkał się z ogromem przeciwności. Po odrzuceniu przez MSW prośby niezłomny ks. prałat Godlewski przeszedł przez wszystkie instancje sądowe aż do Najwyższego Trybunału Administracyjnego i dopiero po 6 latach zabiegów i niezłomnego uporu dopiął swego celu. W takim postępowaniu władz administracyjnych społeczeństwo polskie dopatrywało się wielkich wpływów żydowskich (Warto tutaj dodać fakt, że rząd polski zatwierdził 2000 bezprocentowych kas pożyczkowych żydowskich)4.

Wsparcie - darowizny

Związany z endecją, w której działania był zaangażowany5, w roku 1938 wszedł w skład komitetu wyborczego Obozu Narodowego do wyborów samorządowych, który stawiał sobie za cel m.in. (…) zorganizowanie przez ciała samorządowe całego systemu polityki gospodarczej, kulturalnej itd. Prowadzącej do odżydzenia naszego kraju i naszego życia, jako całości. Walcząc z rozkładowymi działaniami żydostwa, masonerii i komunizmu, szczególnie niebezpiecznymi w stolicy Polski, stoimy mocno na gruncie moralnych zasad, które naszemu narodowi wszczepił Kościół Katolicki6.

Pomimo takich poglądów, w momencie kiedy Niemcy rozpoczęli akcję skierowaną przeciwko Żydom Godlewski rozpoczął pomoc bez odróżnienia na wyznanie lub narodowość. Wspominał o tym między innymi korzystający gościny na parafii pw. Wszystkich Świętych Doktor Ludwik Hirszfeld pochodzący z zasymilowanej rodziny żydowskiej. Pisał on: Prałat Godlewski. Gdy wymawiam to nazwisko, ogarnia mnie wzruszenie. Namiętność i miłość w jednej duszy. Ongiś bojowy antysemita, kapłan wojujący w piśmie i słowie. Ale gdy los zetknął go z tym dnem nędzy, odrzucił precz swoje nastawienie i cały żar swego kapłańskiego serca poświęcił Żydom. (…) Kochaliśmy go wszyscy: dzieci, starcy, i wyrywaliśmy go sobie na chwilkę rozmowy7. O tej pomocy pisał również ówczesny ksiądz wikariusz tej parafii Antoni Czarnecki (…) Skoro tylko kościół otworzył swe podwoje, wiele osób – katolików i chrześcijan innych wyznań, a nawet mojżeszowego – zgłaszało się, szukajac rady i pomocy u księdza prałata Godlewskiego, który przed wojną znany był z niechętnego nastawienia do Żydów, lecz gdy ujrzał wokół siebie tyle cierpienia – całym sercem usiłował tym ludziom pomóc8.

Marceli Godlewski w dowód uznaniu swoich zasług został odznaczony krzyżem „Pro Ecclesia et Pontifice” przez papieża. Zmarł on w Warszawie 26 grudnia 1945 roku i został pochowany na cmentarzu Powązkowskim9.

Przykład księdza Marcelego Godlewskiego, aktywnego przed wojną działacza narodowego, a w czasie wojny osoby ratującej wielką ilość żydów jest najlepszym przykładem, że przedwojenni narodowcy, posiadający kręgosłup moralny, pomimo niechęci do Żydów, w których m.in. widzieli konkurentów gospodarczych dla Polaków, w momencie niemieckich zbrodni dokonywanych m.in. na Żydach nie stali obojętnie wobec widzianej krzywdy, w przeciwnieństwie do krajów zachodnich i ruszyli z pomocą, o której obecnie się nie wspomina, a wręcz zaprzecza, co rodzi pytanie czy jest to brak elementarnej wiedzy historycznej czy celowe działanie.

1Złote gody kapłańskie ks. prałata Godlewskiego, „Kurjer Warszawski” 1938, nr 30, s. 11.

2 Akcja Katolicka w Archidiecezji Warszawskiej, „Wiadomości Archidyecezyalne Warszawskie (dalej:WAW)”, 1931, nr 2, s. 99-105.

3 Lista członków „Związku Misyjnego Kleru” w Archidjecezji Warszawskiej, „WAW” , 1921, nr 9-10, s. 157-159.

4 J. Pogorzelski, Kredyt Bezprocentowy, „Myśl Polska” 1977, nr 21/22, s. 2; I. R. Jasieńczyk-Krajewski, Próby konsolidacji, „Myśl Polska” 1981, nr 20/21, s. 1-2

5 Święcone dla biednych narodowców, „Warszawski Dziennik Narodowy” 1938, nr 105, s. 20.

6 Polacy!, „Warszawski Dziennik Narodowy” 1938, nr 316, s. 1.

7 L. Hirszfeld, Historia jednego życia, Warszawa 1957, s. 306-307.

8 A. Czarnecki, Przyczynek do duszpasterskiej działalności księży parafii Wszystkich Świętych w Getcie Warszawskim w czasie od 15.XI.1940 do 22.VII.1942r., „WAW”, 1973, nr 7-8, s. 301-306.

9 Lista księży zmarłych śmiercią naturalną od 1939 roku, „WAW”, 1947, nr 1, s. 17-22.

Może ci się spodobać również Więcej od autora

% Komentarze

  1. michu mówi

    Najprawdopodobniej świat się o Nim nie dowie. Szkoda.

    1. Andrzej Józef mówi

      Co za dar Łaska.
      Jest nadzieja na nas wszystkich, ze właściciel Wlnnicy zatrudni nas nawet o11 godzinie (została 1godzina pracy) I zapłaci nam tez 1dinara.

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Ta strona wykrozystuje pliki cookies. więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close