Struktura UPA na początku 1944 roku

Jeśli już opisuję tragedię kresowych Polaków w zimowe miesiące 1943/1944 roku to pragnę w skrócie przedstawić strukturę UPA w tym czasie.

Całością działalności sił zbrojnych kierowało Główne Dowództwo UPA w skład którego wchodzili: główny komendant UPA Roman Szuchewycz, zastępca głównego komendanta UPA Rostysław Wołoszyn oraz szef Głównego Wojskowego Sztabu Dmytro Hrycaj.

Główny Wojskowy Sztab składał się z następujących oddziałów:

Oddział organizacyjno-mobilizacyjny

Oddział rozpoznawczy

Oddział gospodarczy

Oddział wyszkolenia

Oddział propagandy

Oddział polityczno-wychowawczy

Głównemu Wojskowemu Sztabowi podlegały dowództwa grup operacyjnych. Były cztery grupy operacyjne:

UPA „Północ” obejmowała tereny Wołynia i Polesia

UPA „Zachód” – obejmowała obszar Galicji Wschodniej, Bukowiny, Ukrainy Zakarpackiej i południowo -wschodnią część Polski

UPA „Południe” – wchodziły tu obszary obwodów kamieniecko-podolsko-żytomierskiego, winnickiego i południowa część kijowskiego.

UPA „Wschód” -miała obejmować północne części obwodów żytomierskiego i kijowskiego oraz obwód czernihowski.

Istniały tylko UPA „Północ” i UPA „Zachód”. Dwie pozostałe nie utrzymały się, ponieważ nacjonalistyczne idee nie znalazły posłuchu u zamieszkującej te tereny ludności ukraińskiej.

Każda grupa operacyjna składała się z Okręgów Wojskowych.

Skład i siła oddziałów UPA zmieniały się stosownie do sytuacji politycznej i wojskowej.

Najmniejszą jednostką terytorialnego podziału UPA był tzw. odcinek taktyczny.

Największą samodzielną jednostką taktyczną UPA „Zachód” był kureń(batalion), który liczył przeciętnie 400-800 ludzi.

Kureń dysponował dużą siłą ognia, zasobny był w broń maszynową. W końcu 1945 r. każdy kureń uzbrojony był w 40 karabinów maszynowych i 100 pistoletów maszynowych. Pozostali upowcy uzbrojeni byli w zwykłe karabiny.

Kureń składała się z 3-4 sotni(kompanii). Sotnia mogła wchodzić w część kurenia lub działać samodzielnie. Jej rola rosła coraz bardziej w miarę aktywizacji działań naszego wojska przeciwko ukraińskim faszystom. Sotnie liczyły przeciętnie od 60 do 200 ludzi.  Na przeciętne uzbrojenie sotni składało się ponad 20 karabinów maszynowych, kilkadziesiąt pistoletów maszynowych i kilkadziesiąt karabinów.  Oprócz tego sotnie dysponowały rusznicami przeciwpancernymi i moździerzami.

W skład sotni powinny wchodzić trzy czoty(plutony) strzeleckie i jedna czota broni ciężkiej (ckm, moździerze). W każdej sotni służyła etatowo grupa żandarmerii polowej, która wykonywała wyroki, ścigała dezerterów, oraz zajmowała się likwidowaniem jeńców i tych niewygodnych dla UPA.

Czota liczyła przeciętnie 30-50 ludzi i składała się z trzech rojów(drużyn). W skład roju wchodziło 10-12 ludzi.

Od 1944 r. na terenach kuszczy organizowano własne terytorialne pododdziały zbrojne                                         ( Samoobronne Kuszczowe Widdiły (SKW), uzbrojone w narzędzia gospodarskie. Przeprowadzały one działania dywersyjne samodzielnie bądź we współdziałaniu z pododdziałami UPA. Członkowie SKW mieszkali legalnie we wsiach i w razie potrzeby byli mobilizowani do akcji. Narzędzia gospodarskie nadawały się do zadawania ciężkich ciosów. Ukraińcy wymierzali je ofiarom dokonując niezwykle okrutnych mordów przypominających średniowieczne praktyki. Obcinano więc kończyny czy kobiece piersi, rozpruwano brzuchy, wyłupywano oczy itd. Zwłoki zaś były często profanowane. Charakter tortur i sposoby uśmiercania zostały dobrze udokumentowane przez polskich badaczy, a poświęcone temu publikacje są (nie wiadomo jak długo) łatwo dostępne w polskich bibliotekach.

SKW organizowały również ochronę magazynów i obiektów UPA, sprawowały funkcje rozpoznawcze i wywiadowcze oraz opiekowały się rannymi i chorymi. Dobrze zorganizowana siatka SKW miała kluczowe znaczenie dla UPA. Pododdziały UPA po przybyciu w nowe okolice, nawiązywały natychmiast łączność z siatką SKW, która zapewniała im opiekę oraz dostarczała informacji o ruchu wojsk.  Jednocześnie mały oddział UPA mógł powiększyć się w ciągu niedługiego czasu o kilkaset ludzi, mobilizując do wykonania akcji odpowiednią ilość jednostek SKW. Po wykonaniu zadania członkowie SKW wracali do domu, a mały oddział UPA mógł wymknąć się ścigającemu go oddziałowi wojska.

Najmniejsza jednostka bojowa SKW liczyła 30-50 ludzi, którzy tworzyli 3-4 roje, czyli najmniejsze jednostki taktyczne w strukturze Ukraińskiej Powstańczej Armii.

Jeżeli ktoś zabił kilkanaście osób, zabicie następnych nie było problemem. Oddział UPA rusza na akcję.

Obejrzyj 1. odcinek. Gdzie obejrzeć 2. odcinek? Informacje w opisie lub na FilmSasiedzi.pl

2. odcinek (kliknij w obraz poniżej)