P. Krzemiński: Jak Wielka Brytania zniszczyła XIX-wieczne Chiny?

2

Chiny od wieków pozostają nieodgadnioną tajemnicą. Głównie dlatego, że przez większy okres swojej historii izolowały się od świata zewnętrznego. XX wiek był dla nich okresem nie tylko horroru wojny domowej między komunistami a nacjonalistami pod wodzą Czang Kaj-szeka, ale także inwazji japońskiej, wielkiego głodu, czy tragicznej rewolucji kulturalnej. Żeby zrozumieć wszystkie te wydarzenia, warto cofnąć się wiek wcześniej. Chiny, które były globalną potęgą zostały zdruzgotane przez Imperium Brytyjskie z powodu… pieniędzy.

Brytyjczycy w chińskich portach masowo sprzedawali opium, także nielegalnym handlarzom, którzy chcieli sobie dorobić na narkotyku. Społeczeństwo chińskie zostało zdemoralizowane do tego stopnia, że nie było w stanie pracować i trzeźwo myśleć. Chińskie władze wielokrotnie wydawały zakazy handlu opium, jednak były one bezskuteczne. Biznes kwitł w najlepsze.

Wsparcie - darowizny

Z czasem uzależnionych od tego środka było około dwunastu milionów Chińczyków. Komisarz Lin Zexu wystosował błagalny list do królowej Wiktorii, w którym wskazywał, że opium jest zakazane w Wielkiej Brytanii i nie życzy sobie, żeby było sprzedawane w Chinach. I ten apel pozostał bez odpowiedzi. Kupcy w zamian za opium oddawali bezcenną herbatę, która była w Europie towarem luksusowym. W końcu Lin Zexu nakazał niszczenie towarów z odurzającym środkiem.

Anglia natychmiast odpowiedziała zbierając siłę uderzeniową w okupowanych Indiach. W 1841 nowoczesne i okute w żelazo okręty zdruzgotały chińskie drewniane dżonki. Flota chińska przestała istnieć. Traktat nankiński zobowiązywał Chiny do oddania Anglikom własnych portów i możliwość nieograniczonego handlu czymkolwiek zapragną. Nakazywał także wypłatę ogromnej sumy za zniszczone opium. To właśnie wtedy Chińczycy utracili Hongkong, który powrócił do nich dopiero w następnym stuleciu. Anglosaski imperializm wywołał ogromną falę rasizmu i antyeuropejskich resentymentów w Chinach.

Mocarstwo, które uważało siebie za wiodące w kulturze zachodniej zniszczyło obce jej państwo dla bożka mamony, który zdawał się być jego jedynym kompasem. W dzisiejszych czasach Anglia także rości sobie bardzo poważne pretensje na arenie międzynarodowej, ale moralność jej celów jest tak samo wątpliwa jak w XIX wieku.

Wojny opiumowe trwały ponad dwadzieścia lat. Podczas II wojny opiumowej do wojsk brytyjskich dołączyły francuskie. Chińskie społeczeństwo było wyniszczone nie tylko przez narkotyk, ale i wojnę. Państwo Środka zamknęło się na świat, czego skutki obserwujemy do czasów dzisiejszych. Jakie relacje ze światem nawiążą współczesne Chiny?

Źródło informacji: Michael Wood, Chiny: portret cywilizacji, przeł. Agnieszka Walulik, Warszawa 2022

Przeczytaj także:

P. Krzemiński: Lasy, góry i strumyki będą wołać: mordercy

Może ci się spodobać również Więcej od autora

% Komentarze

  1. SOWA mówi

    Wielka Brytania od zarania wieków była kolonialnym potworem, rabowała, mordowała i handlowała ludźmi. Była i jest złodziejem dóbr kultury, które zrabowała w swoich koloniach, do dziś nie oddała Indiom klejnotów , mimo wielu wezwań tego kraju, królowa Elżbieta nie oddała nic ze swej korony. Na głowie nosiła koronę ze zrabowanym klejnotem Kohinoor – jaka czeka przyszłość złodziei pisze o tym Apokalipsa Świętego Jana Apostoła, będzie to przyszłość tragiczna, zapłacą za wszystkie swoje zbrodnie. Czeka ich zagłada taka sama jak zgotowali i gotują swoim ofiarą, stanie się to jeszcze za naszego życia, więc czekamy na Bożą Sprawiedliwość. I usłyszałem inny głos z nieba mówiący:
    «Ludu mój, wyjdźcie z niej2,
    byście nie mieli udziału w jej grzechach
    i żadnej z jej plag nie ponieśli:
    5 bo grzechy jej narosły – aż do nieba,
    i wspomniał Bóg na jej zbrodnie.
    6 Odpłaćcie jej tak, jak ona odpłacała,
    i za jej czyny oddajcie podwójnie:
    w kielichu, w którym przyrządzała wino, podwójny dział dla niej przyrządźcie!
    7 Ile się wsławiła i osiągnęła przepychu,
    tyle jej zadajcie katuszy i smutku!
    Ponieważ mówi w swym sercu:
    “Zasiadam jak królowa
    i nie jestem wdową3,
    i z pewnością nie zaznam żałoby”,
    8 dlatego w jednym dniu nadejdą jej plagi:
    śmierć i smutek, i głód;
    i będzie ogniem spalona,
    bo mocny jest Pan Bóg, który ją osądził. Opłakiwanie zagłady Babilonu4

    9 I będą płakać i lamentować nad nią królowie ziemi,
    którzy nierządu z nią się dopuścili i żyli w przepychu,
    kiedy zobaczą dym jej pożaru.
    10 Stanąwszy z daleka ze strachu przed jej katuszami, powiedzą:
    “Biada, biada, wielka stolico,
    Babilonie, stolico potężna!
    Bo w jednej godzinie sąd na ciebie przyszedł!”
    11 A kupcy ziemi płaczą i żalą się nad nią,
    bo ich towaru nikt już nie kupuje:
    12 towaru – złota i srebra,
    drogiego kamienia i pereł,
    bisioru i purpury,
    jedwabiu i szkarłatu,
    wszelkiego drewna tujowego i przedmiotów z kości słoniowej,
    wszelkich przedmiotów z drogocennego drewna, spiżu, żelaza, marmuru,
    13 cynamonu i wonnej maści amomum,
    pachnideł, olejku, kadzidła,
    wina, oliwy, najczystszej mąki, pszenicy,
    bydła i owiec,
    koni, powozów oraz ciał i dusz ludzkich5.
    14 Dojrzały owoc, pożądanie twej duszy, odszedł od ciebie,
    a przepadły dla ciebie wszystkie rzeczy wyborne i świetne,
    i już ich nie znajdą.
    15 Kupcy tych [towarów], którzy wzbogacili się na niej,
    staną z daleka ze strachu przed jej katuszami,
    płacząc i żaląc się, w słowach:
    16 “Biada, biada, wielka stolico,
    odziana w bisior, purpurę i szkarłat,
    cała zdobna w złoto, drogi kamień i perłę,
    17 bo w jednej godzinie przepadło tak wielkie bogactwo!”
    A każdy sternik i każdy żeglarz przybrzeżny,
    i marynarze, i wszyscy, co pracują na morzu,
    stanęli z daleka
    18 i patrząc na dym jej pożaru, tak wołali:
    “Jakież jest miasto podobne do stolicy?”
    19 I rzucali proch sobie na głowy,
    i wołali płacząc i żaląc się w słowach:
    “Biada, biada, bo wielka stolica,
    w której się wzbogacili wszyscy, co mają okręty na morzu,
    dzięki jej dostatkowi,
    przepadła w jednej godzinie”.
    20 Wesel się nad nią, niebo, i święci, apostołowie, prorocy, bo przeciw niej Bóg rozsądził waszą sprawę».
    21 I potężny jeden anioł dźwignął kamień
    jak wielki kamień młyński,
    i rzucił w morze, mówiąc:
    «Tak z rozmachem Babilon, wielka stolica, zostanie rzucona
    i już jej nie będzie można znaleźć.
    22 6 I głosu harfiarzy, śpiewaków, fletnistów, trębaczy
    już w tobie się nie usłyszy.
    I żadnego mistrza jakiejkolwiek sztuki
    już w tobie nie będzie można znaleźć.
    I terkotu żaren
    już w tobie nie będzie słychać.
    23 I światło lampy
    już w tobie nie rozbłyśnie.
    I głosu oblubieńca i oblubienicy
    już w tobie się nie usłyszy:
    bo kupcy twoi byli możnowładcami na ziemi,
    bo twymi czarami omamione zostały wszystkie narody –
    24 i w niej znalazła się krew proroków i świętych, i wszystkich zabitych na ziemi».

  2. anonim mówi

    Teraz karma bedzie zwrocona a anglosaskie kanalie odpowiedza za lata swoich zbrodni, ucisku, wyzysku, niewolnictwa, pasozytnictwa swiatowego. Chiny pamietaja kleske glodu lat 30-tych ubieglego wieku, kiedy angole zamiast ich wesprzec, to jeszcze bardziej ich lupili. My mamy tez akcent z tamtych lat, kiedy biedna i odradzajaca sie Polska wyslala do Chin transporty zboża jako pomoc humanitarna, jako nadwyzka z urodzajnych lat. Chiny o tym epizodzie nie zapomnieli.

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.