Koniec finansowania leczenia obywateli Ukrainy z budżetu polskiego systemu ochrony zdrowia staje się faktem. Szpitale zaczęły wystawiać rachunki tym osobom, które nie są objęte ubezpieczeniem w NFZ. To konsekwencja przepisów obowiązujących od początku marca, które ograniczyły dotychczasowe uprawnienia przysługujące uchodźcom. W praktyce pojawiają się jednak trudności z egzekwowaniem należności.
Według doniesień medialnych jeden z warszawskich szpitali wystawił już kilkadziesiąt faktur za udzielone świadczenia, w tym pierwsze z nich tuż po wejściu w życie nowych regulacji. Podobna sytuacja ma miejsce w innych placówkach, gdzie – mimo wystawienia rachunków – znaczna część pozostaje nieopłacona. Przedstawiciele szpitali przyznają, że realne odzyskanie choćby części należności jest niepewne.
Problem wynika z przyjętej praktyki: pacjent otrzymuje pomoc medyczną niezależnie od swojej sytuacji ubezpieczeniowej, a dopiero później wystawiany jest rachunek. Na tym etapie dalsze rozliczenie zależy już od indywidualnej decyzji i możliwości pacjenta.
Pełny obraz kosztów oraz skali nieuregulowanych należności będzie znany po zakończeniu okresu sprawozdawczego, czyli po 10 kwietnia, kiedy zostaną zebrane dane za poprzedni miesiąc.
Dotychczasowe przepisy, wprowadzone po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku, umożliwiały obywatelom Ukrainy szeroki dostęp do publicznej opieki zdrowotnej w Polsce bez konieczności opłacania składek. W ostatnim czasie zakres tych uprawnień był stopniowo ograniczany.
Już od końca września ubiegłego roku osoby dorosłe bez ubezpieczenia utraciły prawo m.in. do refundacji leków i części świadczeń, takich jak leczenie stomatologiczne. Nadal mogły jednak korzystać z podstawowej i specjalistycznej opieki ambulatoryjnej oraz leczenia szpitalnego.
Od 5 marca 2026 roku dostęp do bezpłatnych świadczeń został ograniczony do wybranych grup. Obejmuje on obecnie m.in. dzieci i młodzież, kobiety w ciąży i w okresie połogu, osoby szczególnie poszkodowane w wyniku wojny oraz mieszkańców ośrodków zbiorowego zakwaterowania. Pozostali obywatele Ukrainy, chcąc korzystać z publicznej opieki zdrowotnej w Polsce, muszą opłacać składkę zdrowotną.
Komentarz: Obecna sytuacja dobitnie dowodzi, że rozwiązania wprowadzone przez PiS, a następnie kontynuowane przez PO w związku z wydarzeniami po 24 lutego 2022 roku, uwzględniające tzw. turystykę szpitalną dla obywateli Ukrainy, są niezwykle szkodliwe dla budżetu państwa. Oczywiście nikt nie poda nam dokładnej sumy, która została bezpowrotnie stracona w wyniku tego typu praktyk.