Instytut Pamięci Narodowej przypomina, że 11 sierpnia przypada rocznica rozpoczęcia jednej z największych sowieckich zbrodni wymierzonych w Polaków – tzw. „operacji polskiej” NKWD.
11 sierpnia 1937 roku, na mocy rozkazu nr 00485 wydanego przez ludowego komisarza spraw wewnętrznych ZSRS Nikołaja Jeżowa, rozpoczęto masowe represje pod pretekstem walki z rzekomą polską działalnością szpiegowską i kontrrewolucyjną.
Jak informuje IPN, represjonowano nie mniej niż 139 835 osób, z których co najmniej 111 091 zamordowano – najczęściej strzałem w tył głowy. Zdecydowaną większość ofiar stanowili Polacy.
IPN podkreśla, że „operacja polska” NKWD, przeprowadzona w okresie Wielkiego Terroru, była „bez wątpienia jedną z największych zbrodni o znamionach ludobójstwa w historii Europy XX w.”.
Represje objęły również rodziny skazanych. Na podstawie kolejnego rozkazu NKWD, nr 00486 z 15 sierpnia 1937 roku, represjonowano żony i dzieci osób uznanych przez sowiecki aparat terroru za „zdrajców Ojczyzny”.
Skala antypolskiego terroru była ogromna. Jak wskazuje IPN, Polacy ginęli prawie czterdziestokrotnie częściej niż inni obywatele ZSRS, a w całym okresie Wielkiego Terroru życie mogło stracić co najmniej 200 tys. naszych rodaków.
11 sierpnia 2026 roku Instytut Pamięci Narodowej organizuje uroczystości upamiętniające ofiary „operacji polskiej” NKWD m.in. w Warszawie, Krakowie i Łodzi.
Pamiętajmy o Polakach zamordowanych przez sowiecki reżim.
Główne uroczystości organizowane przez Instytut Pamięci Narodowej
- 11 sierpnia 2026 r., godz. 10.00, Warszawa – uroczystości w hołdzie ofiarom „operacji polskiej” z udziałem zastępcy prezesa IPN organizowane przez Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa (przed Pomnikiem Poległym i Pomordowanym na Wschodzie, ul. Muranowska);
Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie
Instytut Pamięci Narodowej w Łodzi
- 11 sierpnia 2026 r., godz. 10.00, Łódź – zapalenie znicza w rocznicę początku „operacji polskiej” w ZSRS (Pomnik Ofiar Komunizmu przy Al. K. Anstada);
Pozostałe działania:
- 5 sierpnia 2026 r. – publikacja artykułu dr. Władysława Rożkowa (IPN w Lublinie): „»Polaków należy bić, ile wlezie«. Operacja (anty)polska NKWD 1937–1938” w Kurierze Lubelskim;
- 11 sierpnia 2026 r. – publikacja spotu na stronie anglojęzycznej IPN oraz wpisów w social mediach na temat Operacji Polskiej przygotowanych przez Biuro Współpracy Międzynarodowej.
Przeczytaj także:
SBU będzie mogła działać w Polsce. Co naprawdę zmienia nowa umowa?