Polska zajęła 14. miejsce na świecie pod względem wydatków na obronność w 2025 roku. Na cele militarne przeznaczyła 46,8 mld dolarów, co oznacza wzrost o 23 proc. rok do roku. Jednocześnie odnotowała najwyższy w NATO udział tych wydatków w PKB — na poziomie 4,5 proc.
Globalne nakłady na zbrojenia rosły jedenasty rok z rzędu i osiągnęły rekordowe 2,89 bln dolarów. To nie tylko najwyższa wartość w historii, lecz także największy udział wydatków wojskowych w światowym PKB od 2009 roku. Średnio państwa przeznaczały na obronność 2,5 proc. globalnej produkcji gospodarczej. Wzrost napędzały trwające konflikty zbrojne, rosnące napięcia międzynarodowe oraz długofalowe programy modernizacji armii.
Najwięcej na wojsko wydały Stany Zjednoczone, Chiny i Rosja. Łącznie odpowiadały za ponad połowę światowych wydatków, przeznaczając na ten cel 1,48 bln dolarów. Budżet obronny USA wyniósł 954 mld dolarów, Chin — 336 mld, a Rosji — 190 mld.
W przypadku Stanów Zjednoczonych oznacza to spadek o 7,5 proc. Główną przyczyną było wstrzymanie nowej pomocy wojskowej dla Ukrainy przez administrację Donalda Trumpa, przy czym tego typu wsparcie jest wliczane do wydatków państwa-darczyńcy. W ciągu trzech lat amerykańska pomoc wojskowa dla Ukrainy osiągnęła wartość 127 mld dolarów. Jednocześnie przyjęto plany znaczącego zwiększenia budżetu obronnego w kolejnych latach — do ponad 1 bln dolarów w 2026 roku i nawet 1,5 bln dolarów w 2027 roku.
Największą dynamikę wzrostu odnotowano w Europie, gdzie wydatki zwiększyły się o 14 proc., osiągając poziom 864 mld dolarów. Był to najszybszy roczny wzrost w Europie Zachodniej i Środkowej od zakończenia zimnej wojny. Europejscy członkowie NATO przeznaczyli łącznie 559 mld dolarów — gdyby traktować ich jako jeden podmiot, zajęliby drugie miejsce na świecie. Po uwzględnieniu Kanady suma ta wzrosłaby do 596,5 mld dolarów. Spośród 29 państw NATO w Europie aż 22 osiągnęły poziom co najmniej 2 proc. PKB na obronność.
Największe wydatki w Europie poniosły Niemcy, które przeznaczyły na wojsko 114 mld dolarów — o 24 proc. więcej niż rok wcześniej. Dało im to czwarte miejsce na świecie. Po raz pierwszy od 1990 roku niemieckie nakłady przekroczyły próg 2 proc. PKB, osiągając 2,3 proc.
Rozbudowa potencjału militarnego Niemiec wpisuje się w szerszą strategię wzmocnienia Bundeswehry. Zakłada ona zwiększenie liczebności armii, rozwój zdolności bojowych oraz ambicję stworzenia najsilniejszej konwencjonalnej siły zbrojnej w Europie. Liczba żołnierzy zawodowych ma wzrosnąć z około 185 tys. do 260 tys., a rezerwistów — z około 60 tys. do co najmniej 200 tys., co łącznie dałoby około 460 tys. żołnierzy zdolnych do działań operacyjnych.
W budżecie Niemiec na 2026 rok przewidziano rekordowe wydatki obronne na poziomie 108 mld euro. W kolejnych latach Berlin planuje zwiększyć je do około 3,5 proc. PKB.
Wśród największych wydatków w Europie wyróżniły się także Wielka Brytania (89 mld dolarów), Francja (68 mld dolarów) oraz Włochy (48,1 mld dolarów).
Polska, plasując się na 14. miejscu, pozostaje jednym z najszybciej zwiększających wydatki państw NATO. Siły Zbrojne RP liczyły na początku 2026 roku ponad 217 tys. żołnierzy, a długoterminowe plany zakładają ich rozbudowę do 500 tys., w tym 300 tys. w służbie czynnej i 200 tys. w rezerwie.
Równolegle trwa szeroko zakrojona modernizacja techniczna. Obejmuje ona zakup nowoczesnego sprzętu, w tym samolotów F-35 i FA-50, śmigłowców Apache, czołgów Abrams i K2, a także rozwój artylerii rakietowej oraz systemów obrony powietrznej opartych na rozwiązaniach Patriot.
Tuż za Polską uplasowała się Hiszpania, której wydatki wzrosły aż o 50 proc., do 40,2 mld dolarów. Po raz pierwszy od trzech dekad przekroczyła ona poziom 2 proc. PKB. Wyraźne wzrosty odnotowały również inne państwa NATO, m.in. Belgia, Norwegia i Dania.
W Ukrainie wydatki wojskowe zwiększyły się o 20 proc., osiągając 84,1 mld dolarów, co odpowiadało aż 40 proc. PKB. Dało to temu państwu siódme miejsce na świecie. Rosja przeznaczyła na cele militarne 7,5 proc. swojego PKB.
Chiny utrzymały drugą pozycję globalnie, zwiększając wydatki o 7,4 proc. To już 31. rok nieprzerwanego wzrostu ich budżetu obronnego — najdłuższy taki trend wśród analizowanych państw.
W regionie Azji i Oceanii wydatki wzrosły o 8,1 proc., do 681 mld dolarów. Japonia zwiększyła nakłady do najwyższego poziomu od 1958 roku, a znaczące wzrosty odnotowały także Tajwan, Australia i Filipiny.
Indie, które zajęły piąte miejsce na świecie, przeznaczyły na obronność 92,1 mld dolarów, zwiększając wydatki o 8,9 proc. Wzrost ten wiązany jest z napięciami w relacjach z Chinami oraz konfliktem z Pakistanem.
Na Bliskim Wschodzie największe wydatki poniosła Arabia Saudyjska, zajmując ósme miejsce na świecie. Izrael uplasował się na miejscu jedenastym, notując jednocześnie spadek wydatków w ujęciu realnym. Iran znalazł się dopiero w czwartej dziesiątce rankingu — mimo nominalnego wzrostu nakładów, ich realna wartość spadła z powodu wysokiej inflacji.
W Afryce wydatki wojskowe wzrosły o 8,5 proc., osiągając 58,2 mld dolarów. Największe nakłady poniosła Algieria, która przeznaczyła na obronność aż jedną czwartą swojego PKB.