Szwecja zaostrza politykę azylową. Nawet niewłaściwe zachowanie może oznaczać utratę prawa pobytu.

Szwecja zaostrza kurs wobec imigracji. Parlament przyjął ustawę, która umożliwia cofanie zezwoleń na pobyt cudzoziemcom uznanym za osoby naruszające podstawowe normy życia społecznego. Nowe przepisy obejmą zarówno osoby dopiero ubiegające się o prawo pobytu, jak i tych, którzy już wcześniej otrzymali stosowne dokumenty.

Przyjęta 15 czerwca ustawa stanowi kolejny element szerokiej reformy polityki migracyjnej prowadzonej przez rząd w Sztokholmie. Zmiany zostały uchwalone w okresie poprzedzającym jesienne wybory parlamentarne, podczas których kwestie migracji i bezpieczeństwa publicznego pozostają jednymi z najważniejszych tematów debaty politycznej.

Nowe regulacje dają władzom możliwość ponownego przeanalizowania sytuacji cudzoziemców posiadających już pozwolenie na pobyt. W praktyce oznacza to, że status pobytowy nie będzie miał charakteru trwałego, jeśli dana osoba dopuści się działań uznanych za sprzeczne z obowiązującymi zasadami.

Ustawa nie zawiera zamkniętej listy przewinień skutkujących cofnięciem prawa pobytu. Rząd wskazuje jednak szereg zachowań, które mogą zostać uznane za podstawę do wszczęcia takiej procedury. Chodzi m.in. o uchylanie się od płacenia podatków, zaleganie ze spłatą zobowiązań finansowych, nielegalne zatrudnienie, działalność przestępczą czy związki z organizacjami ekstremistycznymi. Każdy przypadek ma być oceniany indywidualnie przez szwedzki urząd migracyjny.

Minister ds. migracji Johan Forssell przekonywał podczas prezentacji projektu, że osoby, które nie respektują obowiązujących reguł i nie podejmują wysiłku, by funkcjonować zgodnie z prawem, nie powinny mieć gwarancji pozostania w kraju.

Rząd argumentuje, że nowe przepisy są odpowiedzią na oczekiwania społeczne związane z bezpieczeństwem oraz integracją cudzoziemców. Obecna koalicja doszła do władzy w 2022 roku pod hasłami ograniczenia skali imigracji i zdecydowanej walki z przestępczością.

Krytycy reformy, wśród których znajdują się ugrupowania opozycyjne oraz organizacje zajmujące się ochroną praw człowieka, ostrzegają jednak przed zbyt dużą uznaniowością nowych przepisów. Ich zdaniem brak precyzyjnego katalogu naruszeń może prowadzić do niejednolitych i arbitralnych decyzji administracyjnych. Władze podkreślają natomiast, że każda decyzja urzędu migracyjnego będzie mogła zostać zaskarżona do sądu.

Zaostrzenie przepisów wpisuje się w głęboką zmianę szwedzkiej polityki migracyjnej. Przez dekady kraj był postrzegany jako jedno z najbardziej otwartych państw Europy dla przybyszów spoza kontynentu. Liberalne zasady przyznawania prawa pobytu oraz obywatelstwa sprawiły, że Szwecja stała się jednym z głównych kierunków migracji. W ostatnich latach coraz częściej pojawiały się jednak głosy wskazujące na problemy związane z integracją części imigrantów, powstawaniem zamkniętych społeczności oraz nasileniem działalności gangów przestępczych.

To nie jedyna zmiana wprowadzona przez szwedzkie władze. Od 6 czerwca obowiązują również nowe, bardziej restrykcyjne zasady uzyskiwania obywatelstwa. Standardowy okres pobytu wymagany do naturalizacji został wydłużony z pięciu do ośmiu lat. Kandydaci muszą ponadto wykazać się znajomością języka szwedzkiego oraz podstawową wiedzą o społeczeństwie i funkcjonowaniu państwa. Zaostrzone wymogi obejmują także osoby karane, a część nowych regulacji ma znaleźć zastosowanie również do niektórych wniosków złożonych jeszcze przed wejściem zmian w życie.