Skandal! Motyka twierdzi, że Duda zawarł tajne porozumienie z Ukrainą, które przewidywało „zachowanie powściągliwości w sprawach historycznych”
Czy w styczniu 2022 roku doszło do nieformalnego porozumienia pomiędzy ówczesnym prezydentem Polski Andrzejem Dudą a prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim w sprawie polityki historycznej? Do sugestii prof. Grzegorza Motyki odniósł się sam były prezydent RP.
We wtorek prof. Grzegorz Motyka stwierdził, że na początku 2022 roku miało zostać zawarte tajne porozumienie pomiędzy Andrzejem Dudą a Wołodymyrem Zełenskim. Według historyka obaj przywódcy mieli zobowiązać się do zachowania powściągliwości w kwestiach związanych ze sporną historią polsko-ukraińską. Wypowiedź padła na antenie TVN24 podczas rozmowy dotyczącej reakcji Polski na decyzję władz Ukrainy o nadaniu jednej z jednostek wojskowych imienia „Bohaterów UPA”.
Prof. Motyka, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego i członek Kolegium IPN, ocenił również, że odebranie Wołodymyrowi Zełenskiemu Orderu Orła Białego byłoby błędem. Jednocześnie przyznał, że informacje o rzekomym porozumieniu wywołały u niego duże poruszenie.
Jak relacjonował, w ukraińskiej przestrzeni internetowej pojawiły się doniesienia o zawarciu w styczniu 2022 roku niejawnego porozumienia między prezydentami Polski i Ukrainy. Jego zdaniem szczególnie niepokojący miał być fakt, że ewentualne ustalenia nie obejmowały kwestii zniesienia zakazu ekshumacji polskich ofiar zbrodni wołyńskiej.
Historyk podkreślił, że priorytetem powinno być umożliwienie ekshumacji oraz godnego pochówku Polaków zamordowanych przez ukraińskich nacjonalistów podczas rzezi wołyńskiej. Zwrócił również uwagę, że w okresie prezydentury Andrzeja Dudy przez długi czas obowiązywał zakaz prowadzenia takich prac.
O komentarz do słów prof. Motyki zwrócił się do Andrzeja Dudy portal Onet. Były prezydent stanowczo zaprzeczył istnieniu jakiegokolwiek porozumienia.
„Nie wiem, skąd prof. Motyka ma taką informację. Jednoznacznie i stanowczo stwierdzam, że żadnej takiej umowy nie było. Pan profesor drastycznie mija się z prawdą” – oświadczył.
Duda podkreślił, że zarówno w relacjach z Petrem Poroszenką, jak i później z Wołodymyrem Zełenskim konsekwentnie wskazywał na konieczność uregulowania kwestii historycznych, w tym przeprowadzenia ekshumacji oraz odpowiedniego upamiętnienia ofiar.
Przypomniał również wspólne upamiętnienie ofiar rzezi wołyńskiej, które odbyło się 9 lipca 2023 roku w Łucku. Jak zaznaczył, wraz z prezydentem Ukrainy uczestniczył w modlitwie oraz symbolicznym zapaleniu zniczy ku czci pomordowanych.
Były prezydent zapewnił także, że trudne kwestie historyczne nigdy nie były przemilczane w jego kontaktach z ukraińskimi przywódcami.
„Prezydent Zełenski doskonale zna stosunek Polaków do UPA i OUN. Trzeba jednak pamiętać, że sprawa ma również swoje historyczne niuanse. Zadaniem ekspertów jest wypracowanie rozwiązania, które będzie możliwe do zaakceptowania przez obie strony” – stwierdził.
Na zakończenie Duda odniósł się do przyszłej polityki historycznej państwa, wyrażając zaufanie do prezydenta Karola Nawrockiego.
„Prezydent Karol Nawrocki jest w tych sprawach wyjątkowo kompetentny. Mam pełne zaufanie do jego decyzji dotyczących kwestii historycznych” – podsumował były prezydent.