Getto łódzkie oczami sekretarki Chaima Rumkowskiego

W okresie ataków na dobre imię Polski przez środowiska żydowskie głoszące rzekomą bierność naszych przodków w czasie niemieckich akcji skierowanych względem żydów warto zwrócić uwagę na zachowanie się samych starozakonnych w stosunku do swoich rodaków.

Garścią wiedzy w tym zakresie jest publikacja wspomnień Elżbiety Cherezińskiej pt. Byłam sekretarką Rumkowskiego – Dziennik Etki Daum. We wstępie, oceniając wspomnienia, Szewach Weiss napisał: (…) Ukazuje nam też rzecz dzisiaj bezcenną (…) obraz stosunków panujących wśród elit gettowej władzy. Maluje dziwny świat, świat ludzi skazanych na zagładę, a żyjących tak, jakby ich nie dotyczyła, jakby oni jedni mogli jej się oprzeć¹.

Po takiej rekomendacji warto zajrzeć na strony publikacji, poznając stosunki panujące wśród wspomnianych elit getta łódzkiego. Pod datą 30 października 1941 roku autorka pamiętników zapisała o stosunkach panujących w getcie w odniesieniu do kwestii przyjazdu żydów z zachodniej Europy do getta: (…) Nowi w żaden sposób nie chcą zrozumieć, że getto wykonało wielki wysiłek, aby ich przyjąć (…) A oni zachowują się tak, jakbyśmy to my byli wszystkiemu winni, a nie Niemcy i wojna. To jakaś paranoja. Najwięcej arogancji wykazują niemieccy Żydzi. Odkąd wysiedli na rampie na Marysinie, narzekają. Że w getcie brud, że śmierdzi, że fatalne warunki. Sama słyszałam, jak mówili z pogardą, że Żydzi „stąd” zawsze żyli w biedzie jak w chlewie, więc są do tego przyzwyczajeni. To niesprawiedliwe, oni myślą, że jak przybyli z Zachodu, z „wielkiego świata”, to mogą nas obrażać! (…) Niemieccy Żydzi odmówili noszenia gwiazdy Dawida, takiej jak tu wszyscy nosimy, chcą nosić swoje gwiazdy (z napisem Jude), bo wydaje im się, że to znaczy coś więcej, że to ich odróżnia od nas, „biedaków ze Wschodu”. Naziści podzielili świat na panów i podludzi, a zachodni Żydzi, jakby w tym samym duchu odróżniają „lepszych Żydów” (siebie) od gorszych (nas)!².

Zaś pod datą 25 listopada 1941 roku napisała, że (…) do Żydów z Reichu, Luksemburga i Wiednia zaczęły przychodzić paczki – z żywnością, pieniądzmi. (…) dzięki temu w niektórych sklepikach pojawiły się towary, o jakich już dawno zapomnieliśmy – herbata, kawa, cygara, suszona kiełbasa, czekolada. Niestety, kosztują tyle, że z mojej pensji nie mogę sobie na nic takiego pozwolić³.

Publikacja ta jest godna polecenia. Ukazuje świat getta łódzkiego widzianego oczami osoby stojącej obok Chaima Rumkowskiego, uważanego na terenie getta za „Króla Chaima”. Warto zwrócić uwagę choćby na opisy zapomnianych wydarzeń związanych m.in. z tragedią społeczności cygańskiej na terenie getta. Poznajmy tą historię i uzbrójmy się w argumenty historyczne przed licznymi atakami ze strony kłamców historycznych.