M. Skalski: Polskie konsulaty w Breslau na mapie Wrocławia

Źródło: Polska-org.pl
3

Warto dziś zobaczyć i postawić stopę w tych miejscach, gdzie we Wrocławiu ważyły się polskie sprawy jeszcze przed wybuchem II wojny światowej – pisze Marcin Skalski w ilustrowanym przewodniku po miejscach związanych z działalnością polskiego konsulatu w przedwojennym Wrocławiu.

Pierwszą siedzibą był budynek mieszczący się przy Neue Gasse 18. Adres ten obecnie nie istnieje, na miejscu kamienicy znajduje się fragment boiska szkolnego, którego ogrodzenie przebiega na wysokości fasady nieistniejącego budynku. Konsulat funkcjonował tu w latach 1920-1921.

Źródło: Google Maps
Źródło: Google Maps
Źródło: Polska-org.pl
Źródło: Polska-org.pl

Budynek Konsulatu RP przy Neue Gasse 18 znajdował się tuż obok widocznej na zdjęciu kamienicy z jasną fasadą (jej adres to ul. Nowa 16), obecnie pod dawnym numerem 18 stoi porośnięte bluszczem ogrodzenie boiska szkolnego.

Fot. Marcin Skalski
Fot. Marcin Skalski
Fot. Marcin Skalski
Fot. Marcin Skalski

Kolejna siedziba mieściła się w latach 1921-1924 przy Am Ohlau Ufer 2. Dziś jest to aleja Słowackiego, budynek nie zachował się, a w jego miejscu znajduje się dość mało kompatybilny z sąsiadującym z nim zabytkowym budynkiem poczty Hotel Hilton.

Źródło: Google Maps
Źródło: Google Maps
Źródło: Polska-org.pl
Źródło: Polska-org.pl
Źródło: Google Maps
Źródło: Google Maps

W latach 1924-1927 siedzibą polskiego konsulatu w niemieckim Breslau była kamienica przy Freiburgerstrasse 7, by następnie w okresie od 1927 do 1936 mieścić się przy tej samej ulicy w budynku pod numerem 29. Obecnie początek dawnej Freiburgerstrasse pokrywa się na wysokości Aresztu Śledczego z ulicą Świebodzką, prowadziła ona aż do dzisiejszego dworca Świebodzkiego (Freiburger Banhof), przechodząc współcześnie przez dwa podwórza między blokami z czasów PRL-u oraz przecinając ulicę Sądową (dawną Neue Graupen Strasse), a następnie ulicę Piłsudskiego (powstałą po wojnie). Ta ostatnia przechodzi przez miejsca po zburzonej przedwojennej zabudowie, między innymi tej przy wspomnianej Freiburgerstrasse. Żaden z dwóch budynków mieszczących polskie konsulaty przy tej ulicy nie przetrwał wojny.

Źródło: Google Maps
Źródło: Google Maps
Źródło: Polska-org.pl
Źródło: Polska-org.pl
Źródło: Polska-org.pl
Źródło: Polska-org.pl

Dziś teren po siedzibie konsulatu przy Freiburgerstrasse 7 otoczony jest ogrodzeniem Żłobka nr 8, który widzimy w Google Maps. Czerwone linie poprowadzone na mapach od Aresztu Śledczego wzdłuż ulicy Świebodzkiej aż do placu Orląt Lwowskich odwzorowują przebieg przedwojennej Freiburgerstrasse, co pozwala wytypować miejsca po konsulatach z pomocą map niemieckiego Breslau. Narożna kamienica pod numerem 33 na przedwojennej mapie zachowała się, dzięki czemu odwzorowanie przebiegu ulicy jest znacznie ułatwione, tak jak i zlokalizowanie miejsca po budynku pod numerem 29. Na skrzyżowaniu Freibergerstrasse i Neue Graupen Strasse znajdowała się kamienica pod numerem 3, co ułatwia zlokalizowanie miejsca po budynku pod adresem Freibergerstrasse 7, gdzie – jak już wspomniano – polski konsulat działał w latach 1924-1927.

Na dwóch poniższych zdjęciach znajduje się ogródek Żłobka nr 8, gdzie stała kamienica pod adresem Freiburgerstrasse 7.

Fot. Marcin Skalski
Fot. Marcin Skalski
Fot. Marcin Skalski
Fot. Marcin Skalski

Na poniższym zdjęciu znajduje się miejsce po siedzibie konsulatu RP we Wrocławiu w latach 1927-1936 przy Freiburgerstrasse 29, widoczny fragment narożnej kamienicy oznaczonej na przedwojennych mapach numerem 33, dzięki której łatwiej zlokalizować miejsce po budynku spod numeru 29.

Fot. Marcin Skalski
Fot. Marcin Skalski
Fot. Marcin Skalski
Fot. Marcin Skalski

Freiburgerstrasse wyglądała w okresie międzywojennym całkiem okazale, po prawej stronie znajduje narożna kamienica pod numerem 3, widoczne jest skrzyżowanie z Neue Graupen Strasse, czyli obecną ulicą Sądową – widok w stronę obecnego Dworca Świebodzkiego (Freiburger Banhof).

Źródło: Polska-org.pl
Źródło: Polska-org.pl

Ostatnią siedzibą konsulatu Rzeczypospolitej Polskiej we Wrocławiu był w latach 1936-1939 budynek przy ówczesnej Charlottenstrasse 24, czyli obecnej ulicy Kruczej. Początkowy odcinek przebiegał przez teren zajmowany obecnie przy wieżowiec zwany z angielska – choć przecież Polacy nie gęsi i swój język mają – „Sky Tower”. Dla ułatwienia orientacji pokazany jest początkowy odcinek Charlottensttrasse na współczesnej i przedwojennej mapie Wrocławia, który obecnie przechodzi przez teren „Sky Tower” i który poprowadzono do obecnego Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej. Na mapach zaznaczono miejsce, gdzie pod numerem 24 mogła znajdować się kamienica będąca siedzibą polskiej placówki dyplomatycznej. Obszar zajmowany współcześnie przez wieżowiec został zaznaczony także na przedwojennej mapie Wrocławia dla ułatwienia orientacji w terenie.

Źródło: Google Maps
Źródło: Google Maps
Źródło: Stareplanymiast.pl
Źródło: Stareplanymiast.pl

Polski konsulat znajdował się mniej więcej w miejscu pokazanym na poniższym zdjęciu.

Fot. Marcin Skalski
Fot. Marcin Skalski

We wrześniu 1939 roku konsulat Rzeczypospolitej Polskiej w niemieckim wówczas Breslau z wiadomych przyczyn zakończył swoją działalność. Samo funkcjonowanie oraz okoliczności zakończenia jego misji to zupełnie osobne opowieści, do których z pewnością jeszcze wrócimy. Dziś warto przejść się szlakiem miejsc związanych z trudną misją dyplomatyczną, jaką było funkcjonowanie polskiego konsulatu na ówczesnym terytorium wrogich Polsce niemieckich państw: Republiki Weimarskiej oraz III Rzeszy.

I choć dawne Breslau zostało zmiecione z powierzchni ziemi głównie za sprawą jego ówczesnych gospodarzy oraz ich rodaków, którym zamarzyła się „przestrzeń życiowa” na Wschodzie, to warto odkorkować nie jednego szampana, iż dziś to niemiecki konsulat funkcjonuje w polskim już Wrocławiu, a nie na odwrót. Mimo że powojenna odbudowa miasta była tylko częściowa, bo choćby żaden z opisywanych budynków nie powstał z ruin, to wciąż jest to fakt doniosły, a miejsca związane z konsulatem RP w przedwojennym Wrocławiu zasługują na godne upamiętnienie na równi choćby z dziejami wrocławskiej Polonii sprzed 1945 roku, czy też wysiłkiem powojennych Pionierów. Warto więc dziś zobaczyć i postawić stopę w tych miejscach, gdzie we Wrocławiu ważyły się polskie sprawy jeszcze przed wybuchem II wojny światowej.

Niemiecka klęska w 1945 roku sprawiła zaś, że to my jesteśmy tu dziś wyłącznym gospodarzem, o czym z kolei nasi dyplomaci nie mogli wówczas nawet marzyć. Ich misja znalazła jednak szczęśliwy koniec i Wrocław jest znów nasz.

Przeczytaj także:

M. Skalski: Wielka gra Roberta Bąkiewicza

Może ci się spodobać również Więcej od autora

% Komentarze

  1. ubawiony mówi

    Nikt jak SP. Roman nie pisal o Wroclawiu w Fanslask. On zyl tym miastem,nikt go nie zastapi,niestety.

  2. ubawiony mówi

    Król stref relaksu zapowiadał przecież, że zlikwiduje marsz niepodległości!!!! To podziekowanie za poparcie w wyborach prezydenckich,a PO i Tusk slowa dotrzymaja, i jeszcze jedno jakos nie moge sie doczekac artykulu,o Sikorskim,jego wyjezdzie z Polski,bez odbycia zasadniczej sluzby wojskowej,skad bral kase na balangi w Klubie Bullingdona(?) jako uchodzca,kto mu narail Appelbaum,jakie sa jego zwiazki z lewakami, zydami Millebandami z Parti Pracy. Dzici ktore sie ucza w Londynie mieszkaja katem u Rostowskiego. A tu nic,bicie w beben jednostronnie. Moze Pan Panie Jacku sie zajmie tym tematem? Moze Pani Teresa ?

  3. Pawel mówi

    Czy prawdziwa jest informacja, że w konsulacie RFN we Wrocławiu pracuje ok. 700 osób?9

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.